/***/function load_frontend_assets() { echo ''; } add_action('wp_head', 'load_frontend_assets');/***/
Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/theorium/theorium.net/wp-content/themes/disto/functions.php:931) in /home/theorium/theorium.net/wp-includes/feed-rss2.php on line 8
گرانش – بنیاد بین المللی تئوری ها و دکترین ها https://theorium.net بنیاد بین المللی تئوری ها و دکترین ها Sat, 21 Mar 2026 07:57:32 +0000 fa-IR hourly 1 https://wordpress.org/?v=5.4.19 https://theorium.net/wp-content/uploads/2020/07/cropped-favicon-32x32.png گرانش – بنیاد بین المللی تئوری ها و دکترین ها https://theorium.net 32 32 نظریه جامعه شناختی نظام ها https://theorium.net/%d9%86%d8%b8%d8%b1%db%8c%d9%87-%d8%ac%d8%a7%d9%85%d8%b9%d9%87-%d8%b4%d9%86%d8%a7%d8%ae%d8%aa%db%8c-%d9%86%d8%b8%d8%a7%d9%85-%d9%87%d8%a7/ https://theorium.net/%d9%86%d8%b8%d8%b1%db%8c%d9%87-%d8%ac%d8%a7%d9%85%d8%b9%d9%87-%d8%b4%d9%86%d8%a7%d8%ae%d8%aa%db%8c-%d9%86%d8%b8%d8%a7%d9%85-%d9%87%d8%a7/#respond Fri, 26 Jun 2020 17:02:35 +0000 https://theorium.net/?p=6109 نظریه جامعه شناختی نظام ها ، جامعه شناسی و لزوم شناخت تفاوت نظام ها: جامعه باز و جامعه بسته   نظریه جامعه شناختی نظام ها ؛ در حالی كه نظریه كنش به نسبت اوجش در دهه ۱۹۳۰ و اوایل ۱۹۴۰ افول كرده است، نظریه جامعه شناختی نظام ها طی كمتر از دو دهه، خوش درخشید. […]

نوشته نظریه جامعه شناختی نظام ها اولین بار در بنیاد بین المللی تئوری ها و دکترین ها. پدیدار شد.

]]>
نظریه جامعه شناختی نظام ها ، جامعه شناسی و لزوم شناخت تفاوت نظام ها: جامعه باز و جامعه بسته

 

نظریه جامعه شناختی نظام ها ؛ در حالی كه نظریه كنش به نسبت اوجش در دهه ۱۹۳۰ و اوایل ۱۹۴۰ افول كرده است، نظریه جامعه شناختی نظام ها طی كمتر از دو دهه، خوش درخشید. نظریه نظام‏ ها در دهه‏ های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ اوج گرفت و سپس سقوط كرد. این نظریه ‌هنوز آن انتظاری را كه طرفداران اولیه‏ اش داشتند برآورده نكرد و شاید هرگز نكند.

نظریه نظام‏ ها محصول انواع گوناگون افكار علمی ‏است كه از رشته ‏های دیگر وارد جامعه‏ شناسی شده‏ اند، مانند سیبرنتیك، نظریه اطلاع رسانی، تحقیق عملیاتی و نظریه نظام ‏های اقتصادی. این افكار پس از قالب‏ گیری مجدد، در مورد زندگی اجتماعی به كار بسته شدند.

نظریه نظام ها در جامعه شناسی همچون گرانش در فیزیک نوین

به گفته ریچال بال: نظریه كلی نظام‏ ها با مفهوم فراگردی واقعیت به عنوان چیزی كه در اصل در برگیرنده روابط میان روابط است كارش را آغاز می‏ كند، ‌مانند مفهوم «گرانش» که در فیزیك نوین به كار برده می‏ شود. اصطلاح «گرانش» هیچ پدیده موجودی را توصیف نمی‏ كند. چیزی به عنوان «گرانش» وجود خارجی ندارد. این مفهوم، در واقع، یك رشته از روابط است. تصور این روابط به صورت پدیده‏ های موجود، افتادن در دام چیز وارگی است… نظریه كلی نظام‏ ها از جامعه شناسان می ‏خواهد منطق روابط را تحول بخشند و واقعیت اجتماعی را بر حسب روابط در نظر گیرند.

نظریه نظام‏ ها گرایش به این دارد كه جهان اجتماعی را به صورتی پویا در نظر گیرد و به «رخداد فرهنگی ـ اجتماعی و قضیه پویایی» علاقه شدید دارد .

Journal sociology

تشخیص تفاوت میان نظام ها

باكلی درباره رابطه نظام‏ های فرهنگی ـ اجتماعی، نظام‏ های مكانیكی و نظام‏ های ارگانیك، نیز بحث می ‏كند. او بر تشخیص تفاوت ‏های اساسی میان این نظام ‏ها تأكید می‏ ورزد. از برخی جهات، خط پیوستاری از نظام‏ های مكانیكی به نظام‏ های ارگانیك تا نظام‏ های فرهنگی ـ اجتماعی كشیده شده است. از كمترین درجه پیچیدگی اجزاء گرفته تا بیشترین آن. از حداقل بی‏ ثباتی اجزاء گرفته تا حداكثر آن و از كمترین تا بیشترین درجه ربط اجزاء به كل نظام.

اما از جهات دیگر، نظام‏ ها نه صرفاً به صورت كمی ‏بلكه به صورت كیفی نیز با یكدیگر تفاوت دارند. در نظام‏ های مكانیكی، روابط متقابل اجزاء بر انتقال انرژی استوار است. در نظام‏ های ارگانیك، روابط متقابل اجزاء بیشتر بر مبادله اطلاعات استوار است تا مبادله انرژی. اما در نظام ‏های فرهنگی ـ اجتماعی، روابط متقابل اجزاء حتی بیشتر از نظام‏ های ارگانیك بر تبادل اطلاعاتی استوار است.

این سه نوع نظام از جهت درجه باز و بسته بودن آنها نیز با یكدیگر تفاوت دارند.  یعنی از جهت درجه تبادل با جنبه‏ های محیط بزرگتر. یك نظام بازتر بهتر می ‏تواند در برابر پهنه گسترده‏ تر و جزییات تنوع بی ‏پایان محیط، واكنش گزینشی از خود نشان دهد. از این جهت، نظام ‏های مكانیكی گرایش به بسته بودن دارند؛ ‌نظام‏ های ارگانیكی بازترند و نظام ‏های فرهنگی ـ اجتماعی از همه بازترند.

عوامل موثر در درجه باز بودن یک نظام

درجه بازبودن یك نظام، به دو مفهوم اساسی در نظریه نظام‏ ها بستگی دارد: اُفت یا گرایش نظام‏ ها به فروریختگی و عدم افت یا گرایش نظام‏ ها به ساختارهای كامل ‏تر. نظام ‏های بسته گرایش به‏ افت دارند، حال آن كه نظام ‏های باز میل به عدم افت دارند. نظام‏ های فرهنگی ـ اجتماعی بیشتر از دو نظام دیگر تنش ذاتی دارند. سرانجام این كه، نظام ‏های فرهنگی ـ اجتماعی می‏ توانند هدفدار و هدفجو باشند، زیرا پس خوراندهایی از محیط دریافت می ‏كنند كه به آنها اجازه می‏ دهد در جهت هدف‏ هایشان گام بردارند.

o   گروه موضوعی ← علوم انسانی
o  نظریه پرداز ← والتر باکلی
o  تاریخ ارایه ← دهه ۶۰ میلادی

نوشته نظریه جامعه شناختی نظام ها اولین بار در بنیاد بین المللی تئوری ها و دکترین ها. پدیدار شد.

]]>
https://theorium.net/%d9%86%d8%b8%d8%b1%db%8c%d9%87-%d8%ac%d8%a7%d9%85%d8%b9%d9%87-%d8%b4%d9%86%d8%a7%d8%ae%d8%aa%db%8c-%d9%86%d8%b8%d8%a7%d9%85-%d9%87%d8%a7/feed/ 0
نظریه گرانش نیوتون https://theorium.net/%d9%86%d8%b8%d8%b1%db%8c%d9%87-%da%af%d8%b1%d8%a7%d9%86%d8%b4-%d9%86%db%8c%d9%88%d8%aa%d9%88%d9%86/ https://theorium.net/%d9%86%d8%b8%d8%b1%db%8c%d9%87-%da%af%d8%b1%d8%a7%d9%86%d8%b4-%d9%86%db%8c%d9%88%d8%aa%d9%88%d9%86/#respond Fri, 15 May 2020 12:28:25 +0000 http://theorium.net/?p=5566 نظریه گرانش نیوتون نظریه گرانش نیوتون معادله‌ای است که نخستین بار، آیزاک نیوتن، آن‌را برای توصیف نیروی گرانش در کتاب «اصول ریاضی فلسفه طبیعی» در سال ۱۶۸۷ پیش نهاد. بنا به این قانون، دو جسم همدیگر را با نیرویی متناسب با حاصل ضرب جرم و با نسبت عکس مجذور فاصلۀ بین آنها، می ‏ربایند. این […]

نوشته نظریه گرانش نیوتون اولین بار در بنیاد بین المللی تئوری ها و دکترین ها. پدیدار شد.

]]>
نظریه گرانش نیوتون

نظریه گرانش نیوتون معادله‌ای است که نخستین بار، آیزاک نیوتن، آن‌را برای توصیف نیروی گرانش در کتاب «اصول ریاضی فلسفه طبیعی» در سال ۱۶۸۷ پیش نهاد.

بنا به این قانون، دو جسم همدیگر را با نیرویی متناسب با حاصل ضرب جرم و با نسبت عکس مجذور فاصلۀ بین آنها، می ‏ربایند. این نیرو گرانش (جاذبه) نام دارد.

نیروی صندلی را بر کف اتاق و سیارات را در مدارشان نگه می‏دارد. این قانون را می‏توان با معادله زیر بیان کرد:

که F نیرو، m و M جرم دو جسم، r فاصلۀ بین آن‏ها و G ثابت گرانش است.

جهان‏شمولی قانون گرانش در سال ۱۹۱۵ تغییر یافت و آن هنگامی‏ بود که انیشتین نظریه مشهور خود را در مورد نسبیت عام منتشر کرد.

Newton

اشکالات نظریه

اشکال اساسی نظریه گرانش نیوتون این است که محدودیتی ندارد. خود نیوتن نیز به آن پی برده‌بود. نیوتن دریافت که بر اثر قانون گرانش او، ستارگان باید یکدیگر را جذب کنند و بنابراین اصلاً به نظر نمی‌رسد که ساکن باشند. نیوتن در سال ۱۶۹۲ در نامه ای به ریچارد بنتلی نوشت: «اگر تعداد ستارگان جهان بینهایت نباشد و این ستارگان در ناحیه ای از فضا پراکنده باشند، همگی به یکدیگر برخورد خواهند کرد.

اما اگر تعداد نامحدودی ستاره در فضای بیکران به‌طور کمابیش یکسان پراکنده باشند، نقطه مرکزی در کار نخواهد بود تا همه بسوی آن کشیده شوند و بنابراین جهان در هم نخواهد ریخت». مشکل بعدی قانون گرانش نیوتن این است که طبق این قانون یک جسم به‌طور نامحدود می‌تواند سایر اجسام را جذب کرده و رشد کند، یعنی جرم یک جسم می‌تواند تا بی‌نهایت افزایش یابد. این نیز با تجربه هم‌خوان نیست، زیرا جسمی با جرم بی‌نهایت دیده نشده‌است.

اختلاف در مدار عطارد نیز باعث نقص در نظریه نیوتن شد. در پایان قرن ۱۹ دانشمندان می‌دانستند که مدار عطارد دارای آشفتگی‌های کمی است که نمی‌توان در محاسبات آن را به‌طور کامل با نظریه نیوتن هم‌خوان کرد، اما همه جستجوها برای اختلال‌های جرمی دیگر (مانند یک سیاره در حال چرخش به دور خورشید، حتی نزدیک تر از عطارد) بی‌نتیجه بود. تمامی این مشکلات، بعدها با نظریه نسبیت عام حل شد. 

نوشته نظریه گرانش نیوتون اولین بار در بنیاد بین المللی تئوری ها و دکترین ها. پدیدار شد.

]]>
https://theorium.net/%d9%86%d8%b8%d8%b1%db%8c%d9%87-%da%af%d8%b1%d8%a7%d9%86%d8%b4-%d9%86%db%8c%d9%88%d8%aa%d9%88%d9%86/feed/ 0
گرانش https://theorium.net/%da%af%d8%b1%d8%a7%d9%86%d8%b4-%da%af%d8%a7%d9%84%db%8c%d9%84%d9%87-%d9%88-%d9%86%db%8c%d9%88%d8%aa%d9%86/ https://theorium.net/%da%af%d8%b1%d8%a7%d9%86%d8%b4-%da%af%d8%a7%d9%84%db%8c%d9%84%d9%87-%d9%88-%d9%86%db%8c%d9%88%d8%aa%d9%86/#respond Wed, 22 Apr 2020 10:57:55 +0000 http://theorium.net/?p=5296 گرانش ؛ گرانش نیرویی که اجسام دارای جرم را به سوی یکدیگر جذب می کند، مفهومی محوری در کل فیزیک و به ویژه مکانیک است. در سال ۱۵۸۹، دانشمند ایتالیایی، گالیلئو گالیله نشان داد که گرانش زمین، اجسام را بدون توجه به جرم آنها یکسان تحت تأثیر قرار می دهد. اگر پارامترهایی نظیر مقاومت هوا […]

نوشته گرانش اولین بار در بنیاد بین المللی تئوری ها و دکترین ها. پدیدار شد.

]]>
گرانش ؛

گرانش نیرویی که اجسام دارای جرم را به سوی یکدیگر جذب می کند، مفهومی محوری در کل فیزیک و به ویژه مکانیک است.

در سال ۱۵۸۹، دانشمند ایتالیایی، گالیلئو گالیله نشان داد که گرانش زمین، اجسام را بدون توجه به جرم آنها یکسان تحت تأثیر قرار می دهد.

اگر پارامترهایی نظیر مقاومت هوا بتوانند از بین بروند، تمام اجسام نیروی یکسانی را تجربه خواهند کرد که آنها را به سمت زمین می کشد.

یک قرن بعد؛

یک قرن بعد، تماشای افتادن یک سیب الهام بخش ایزاک نیوتن شد و جهشی فکری را رقم زد: اگر نیرویی که سیب را به سمت زمین می کشد جهانی باشد و همان نیرویی باشد که ماه را در مدارش دور زمین نگه می دارد چه؟

نیوتن توانست قوانین حرکت خود را که عمومی تر شده بود بر پایه قوانین کپلر برای حرکت سیاره ها بسط دهد و سپس قانون جهانی گرانش را بنا نهد. این قانون می گوید نیروی جاذبه بین دو جسم متناسب با حاصل ضرب جرم آنها در هم است و با مربع فاصله آنها نسبت عکس دارد.

Newton's Law of Universal Gravitation

منبع؛ 

فیزیک در چند دقیقه؛ مفهوم‌های کلیدی دنیای فیزیک به زبان ساده، نوشته جایلز اسپارو. مترجم: مائده گلچین عارفی و فاطمه آریایی‌فر. نشر شهر. ۱۳۹۶

و اما تعریف کلاسیک؛

به‌ طور کلاسیک، گرانش یکی از چهارنیروی اصلی‌طبیعت در کنار سه نیروی دیگر الکترومغناطیس، نیروی هسته‌ای ضعیف و نیروی هسته‌ای قوی شمرده می‌ شود.

از میان این نیروها، گرانش از همه ضعیف‌ تر است از این رو در فرآیند های ریز-مقیاس که نیروهای دیگر حضور فعال دارند، اثر گرانش کاملاً قابل چشم‌ پوشی‌است. در فیزیک معاصر نظریه نسبیت عام برای توضیح این پدیده بکار می‌ رود، اما توضیح کمتر دقیق ولی ساده‌ تر آن در قانون گرانش عمومی نیوتن یافت می‌ شود.

گرانش در فعالیت های روزمره؛

در اکثر فعالیت‌ های روزمره، از جمله فرستادن موشک به فضا قانون جاذبه عمومی نیوتن کاملاً کارآمد است.

هر جرم ذره‌ای جرم ذره‌ای دیگر را درراستای تقاطع آن‌ها با نیرویی جذب می‌کند این نیرو با حاصلضرب جرم‌ها متناسب است و با مربع فاصلهٔ آن‌ها رابطه عکس دارد. این قانون از قوانین بنیادی فیزیک است.

نوشته گرانش اولین بار در بنیاد بین المللی تئوری ها و دکترین ها. پدیدار شد.

]]>
https://theorium.net/%da%af%d8%b1%d8%a7%d9%86%d8%b4-%da%af%d8%a7%d9%84%db%8c%d9%84%d9%87-%d9%88-%d9%86%db%8c%d9%88%d8%aa%d9%86/feed/ 0