خطر – بنیاد بین المللی تئوری ها و دکترین ها

نظریه جامعه شناسی کلاسیک دوتوکویل

mmd — Wed, 29 Apr 2020 10:16:01 +0000

جامعه دموکراتیک: نظریه جامعه شناسی کلاسیک دوتوکویل

جامعه دموکراتیک ؛ خطر در جامعه مدرن: جامعه جدید چگونه جامعه ای است؟ برای فهم جامعه جدید دراندیشه توکویل باید نظریه کلان او را مورد توجه قرار دهیم.اگر نظریه کلان آگوست کنت، کارل مارکس و امیل دورکیم به ترتیب نامشان جامعه صنعتی، جامعه سرمایه داری، جامعه ارگانیکی است نام نظریه توکویل”جامعه دموکراتیکی “است.

تعریف جامعه دموکراتیک

جامعه دموکراتیک (یا به قول جامعه شناسان متاخر مدرنیته)جامعه ای است که خصیصه اصلی اش میل به”برابر شدن شرایط اجتماعی” است. در جامعه مذکور تمایزات ناشی از خانواده، قومیت، نژاد، مذهب و طبقه رسمیت ندارد و اغلب اعضای جامعه میل به برابر شدن دارند. منظور توکویل از میل به برابری به معنای برابری فکری و برابری اقتصادی نیست.

زیرا چنین برابری ای نه ممکن و نه مطلوب است بلکه منظور او برابری اجتماعی است. یعنی پایه های نظری و عملی تفاوت های موروثی به تدریج سست می شود و همه مشاغل، و مناصب و افتخارات درجامعه می تواند در دسترس همگان باشد و تعداد کثیری از اکثریت جامعه شرایط زندگی شان به هم نزدیک شود. هدف این جامعه همچون جوامع پیشامدرن کسب افتخار و عظمت نیست بلکه رفاه و آرامش بیشتر برای اعضای جامعه است.

توکویل پس از سفرش به آمریکا در مقام تعیین مصداق، چنین جامعه ای را در میان بورژواپیوریتن های مسیحی این کشور مشاهده کرد. البته او مداح و مبلغ جامعه دموکراتیکی آمریکایی نیست. بدین معنا که نه با دموکراسی انتظار دگرگون کردن همه سرنوشت بشر را دارد و نه همچون متفکران محافظه کار فرانسه چون ادموندبرک (۹۷-۱۷۲۹) اساس این جامعه را در حال تجزیه و تلاشی می بیند.

دموکراسی برای او ازیک طرف خصیصه بنیادی جامعه جدید است و برای تعداد زیادی از آدمیان رفاه را تسهیل می کند و از طرف دیگر این رفاه هیچ گونه درخشش و عظمتی درخود ندارد حتی این جامعه با مخاطرات سیاسی – اجتماعی جدی روبرو است.

چرا جامعه دموکراتیک جامعه خطرناکی هست؟

درنگاه اول جامعه دموکراتیک جامعه خطرناکی به نظرنمی رسد. زیرا رژیم سیاسی متناسب با این جامعه رژیم آزادمنش است. بدین معنا که شهروندان جامعه همه باهم برابرند و هیچ فردی برفرد دیگری از حق ویژه برخوردار نیست. اداره چنین جامعه ای نمایندگان مردم طبق سازوکارهای دموکراسی پارلمانی منتخب موقت مردم هستند و فرمان حکومت را به دست می گیرند. ظاهراً حکومت دموکراتیک مذکور باید حافظ حقوق شهروندان باشد و مدیریت حل معضلات جامعه را برعهده بگیرد.

توکویل کم و بیش حضور چنین رژیم دموکراتیک آزادمنشی را در جامعه آمریکا تصدیق می کند. اما علیرغم پیروزی انقلاب شکوهمند و آزادیخواهانه (۱۸۷۹) مردم فرانسه به جای شکل گیری رژیم آزادمنش و دموکراتیک شاهد شکل گیری رژیم استبدادی دموکراتیک دراین کشور است، یعنی رژیمی که به نام اکثریت مردم به شهروندان اعمال قدرت می کند و به جای مردم سالاری مردم سواری می کند. ازاین رو جامعه فرانسه برخلاف جامعه آمریکا آن زمان جامعه خطرناکی است و ازچاله استبداد سیاسی رژیم پیش ازانقلاب به چاه استبداد جمعی و اجتماعی پس از انقلاب افتاده است.

قدرت اجتماعی

ازنظر توکویل سربرآوردن دو نوع رژیم سیاسی از دل جوامع دموکراتیک – رژیم آزادمنش دموکراتیک و استبدادی دموکراتیک- را باید در شکل گیری “قدرت اجتماعی”در این جوامع جستجو کرد. منظور از شکل گیری روند “قدرت اجتماعی” در جامعه دموکراتیک چیست؟ درجامعه برابری خواه جدید سازوکارهای تثبیت کننده موقعیت های فامیلی، قومی، مذهبی و طبقاتی (یا به اصطلاح نهادهای میانی سنتی) از سکه می افتد و جامعه در وضعیتی قرار می گیرد که “فرد” فرمانروای سرنوشت خویش می شود. اما برخلاف انتظار، هستی این فرد در معرض نابود شدن نیز هست. زیرا این افراد پراکنده و ذره ای در برابر قدرت افراد و یا سازمان‌هایی که به نام جمع بر اعضای جامعه مدیریت می کنند (یا همان قدرت اجتماعی) ناتوانند. تا جایی که از نظر توکویل “قدرت اجتماعی” مذکور حتی می‌تواند از قدرت سیاسی شاهان در جوامع قدیم ستمگرانه تر باشد.

جامعه و استبداد جمعی

در قرن هجدهم، مونتسکیو (استاد فکری توکویل) آثار سوء قدرت سیاسی و استبداد دلبخواهانه و خودسرانه شاه را تشخیص داده بود و می ‌گفت در برابر چنین قدرت آمرانه ای توصیه و موعظه به شاه سودمند نیست و از اصل قدرت در برابر قدرت و از اصل لزوم تفکیک و تعادل قوا برای جلوگیری از خود سری‌های حکومت حمایت می ‌کرد.

توکویل این کشف سیاسی مونتسکیو را قبول دارد اما به کشف جدید یا کشف “استبداد جمعی” دست می زند. از نظر او اگر در وضعیت جامعه جدید غور کنیم روند شکل گیری قدرت اجتماعی یا استبداد جمعی را (به خاطر رشد فردیت فزاینده از یک طرف و فروپاشی نهادهای میانی جامعه ازطرف دیگر) تشخیص می دهیم. توکویل می گوید اگر در جوامع دموکراتیک این قدرت جمعی استبدادی کنترل شود، همچون آمریکای قرن ۱۹، می توان شاهد نظام های سیاسی دموکراتیک آزادمنش بود. ولی اگر این قدرت استبداد جمعی مهار نشود ما همچون فرانسه شاهد استبداد دموکراتیک و مردم سواری به جای مردم سالاری خواهیم بود.

اشکال اعمال قدرت در جامعه

روند اعمال قدرت اجتماعی راتوکویل درچند لایه مورد توجه قرار می دهد و روشن می کند که چرا افراد آزاد شده درجامعه دموکراتیک برای مهار آن با مشکل روبه روهستند. حداقل سه شکل از اعمال قدرت اجتماعی در دو کتاب توکویل قابل ردیابی است.

۱- نفوذ قدرت اجتماعی در عرصه سیاسی

اول نفوذ قدرت اجتماعی درعرصه سیاسی است. دراین عرصه به جای شکل گیری نظام سیاسی خدمتگزار به افراد، نظام سیاسی زورگو و مردم سوار شکل می گیرد. زیرا وقتی حکومت و حکمرانان به نام مردم برنامه های خود را اعلام و اعمال می کنند، اگر افراد جامعه با برنامه های مذکور مخالف باشند امکان اعتراض جمعی در مقابل این برنامه ها را ندارند. امکان اعتراض جمعی وقتی میسراست که مردم بتوانند خود را برای اعتراض به صورت دسته جمعی”بسیج”کنند، در حالی که مردم امکان بسیج دایمی ندارند.

تنها راه هایی که در برابر مردم وجود دارد این است که یا چهار سال صبرکنند تا اعتراض خود را با رای مخالف دادن در سر صندوق های رای به حکمرانان اعلام کنند یا نسبت به عرصه سیاست بی تفاوت وبی حس شوند.بی حسی و ناامیدی مذ کور در میان شهروندان یکی از عوامل تداوم خطر مردم سواری در جوامع مدرن و دموکراتیک است. به قول بودن”عامه مردم بر آن خواهند شد که میدان عمل را برای به بار آمدن نتایج انحرافی و آشفته ساز حاصل از نیات نیکوی دولت به کلی آزاد بگذارند.”(بودن:۱۵).

بودن به عنوان مثال سیاستهای همسان ساز دولت ها(مثلاًفرانسه) در زمینه آموزش و پرورش بدون ارتباط واقعی با مشکلات مردم و بدون مشورت با اولیای خانواده صورت می گیرد.سیاست هایی که هزینه های هنگفتی را بر افراد جامعه تحمیل می کند و بطور سیستماتیک نابرابری را در جامعه تثبیت می کند.این مردم سواری درحالی اعمال می شود که اعضای جامعه نمی توانند اقدام موثری دربرابر سیاست های یکسان سازحکومت ازخود بروز دهند.

۲- اعمال قدرت از طریق “عقیده عمومی“

شکل دوم اعمال قدرت اجتماعی، اعمال قدرت از طریق “عقیده عمومی”است. توکویل می گوید”در اکثر زمینه ها و تصمیم گیری های جامعه جدید نمی توانیم درستی و حقیقی بودن امور را تشخیص دهیم و ناگزیر ازتکیه کردن به دیگری هستیم.حتی”هیچ فیلسوف بزرگی درجهان نیست که در یک میلیون مورد از امور بنیاد کار را بر اعتقاد به دیگری قرار ندهد و به آن باور نکند.”(همان:۲۹). لذا جامعه پیچیده و متنوع جدید این ویژگی را دارد که افراد جامعه چیزی را”درست”بدانند که دیگران آن را درست می دانند.

به بیان دیگرعقیده دیگران (یا عقیده مشترک)یگانه راهنمای عقل افراد قرار می گیرد و بدینسان عقیده مشترک باسنگینی عظیمی بر ذهن هریک از افراد تاثیر می گذارد(همان). از نظر توکویل سلطه عقیده عمومی یا ایدیولوژی ها-در جامعه دموکراتیک، حکم دین را در جامعه پیشامدرن پیدا می کند. افراد جامعه از هر سو در معرض افکار گوناگون قرار دارند و بوسیله “اصل برابری” کشف واقعیت امور می تواند لوث شود. بدین معنا که گویی همه عقاید هم ارزش و ناچیز شمرده می شود و زمینه برای نفوذ استبداد عقیده عمومی فراهم میشود. پس سلطه عقیده عمومی نیز با ویژگی برابری خواه جامعه دموکراتیک در ارتباط است.

نفوذ نظریه وابستگی

به عنوان مثال بودن، این سوال را مطرح می کند که چرا “نظریه وابستگی” در دهه هفتاد به یک عقیده عمومی در میان متفکران –خصوصاً متفکران جهان سوم- تبدیل شد. علت این نفوذ به خاطر درستی تجربی نظریه مذکور نبود بلکه این نظریه از اصل “برابری تغذیه” می کرد، زیرا طبق این نظریه کشورهای مرکز حق کشورهای پیرامون را با استخراج منابع اولیه آن ها (و تحمیل تولیدات و کالاهای خود به این کشورها) پایمال کرده بودند. لذا چون این نظریه نابرابری کشورها را برجسته می کرد از سوی شنوندگان درست قلمداد می شد و باعث شد در چند دهه گذشته عوامل درونی توسعه نیافتگی کشورهای جهان سوم مورد توجه قرار نگیرد.

۳- جباریت کارشناسان، نخبگان و حتی روشنفکران

شکل سوم اعمال قدرت اجتماعی می تواند از طریق جباریت کارشناسان، نخبگان و حتی روشنفکران اعمال شود.همان مردم سواری که دولت مردان می توانند به نام مردم بر افراد جامعه اعمال کنند کارشناسان و نخبگان هم می توانند به نام کل اعضای سازمان و اتحادیه و حزب خود بر اعضا تحمیل کنند. حتی این طور نیست که روشنفکران، به خاطر نیروی نقاد خود، اسیر وضع موجود نشوند و زیر بار مردم سواری نروند.

توکویل معتقد است حتی روشنفکری مثل ولتر که سه سال در انگلستان زندگی کرده بود اساساً توجهش به نهادهای آزادمنش و دموکراتیک انگلستان جلب نشد و هنگامی که به فرانسه بازگشت برآن تاکید نکرد. یا متفکران اقتصادی بلند آوازه فزیوکرات فرانسه با اطمینان کامل از آزادی عمل اقتصادی در هر جا و توسط هرکس، بدون اینکه هیچ مانعی را در برابر قدرت بی مهار دولت مطرح کنند، دفاع می کردند. به بیان دیگر این متفکران از اصل متناقض اقتصاد رقابتی حکومتی!دفاع می کردند بدون اینکه با یک نقد جدی ازسوی افراد جامعه روبه رو شوند. جدای از خطر جزم گرایی، روشنفکران همچون مردم عادی از اصل “خواهی نشوی رسوا همرنگ جماعت شو!” نیز تاثیر می پذیرند.

مقاومت در برابر قدرت اجتماعی

در اندیشه توکویل در برابر خطر دایمی قدرت اجتماعی (در پایمال کردن هستی فرد) میتوان به چهار نکته اشاره کرد.

نقش نهادهای میانی

اول اینکه او جامعه شناس نوستالژیکی نیست که برای بی پناهی فرد در جامعه جدید در آرزوی بازسازی نهادهای میانی دوران پیشامدرن باشد. از نظر او پایه های فکری، اقتصادی و اجتماعی اغلب نهادهای میانی دوران مدرن (مانند نهاد کلیسای کاتولیک، نظام فیودالی و نهادهای اشرافی) به سرعت در حال فروپاشی است و بازگشت به گذشته ممکن نیست.

نقش اتحادیه های صنفی، سندیکاهای کارگری، انجمن های علمی، هنری، ادبی و جنبش های اجتماعی

دوم، نهادهای میانی مدرن مانند اتحادیه های صنفی، سندیکاهای کارگری، انجمن های علمی، هنری، ادبی و جنبش های اجتماعی می توانند در برابرقدرت اجتماعی و خطر مردم سواری مقاوت کنند.اما توکویل معتقد است که حضور همه جایی اشکال قدرت اجتماعی خصوصا قدرت عقیده عمومی چنان قوی است که میتواند مجال تنفس و حیات موثر را از نهادهای میانی، مدنی و فرهنگی نیز بستاند.

نقش دستگاه قضایی

سوم، توکویل به دو مولفه نیروی دستگاه قضایی و قدرت روزنامه ها بهای بیشتری می دهد.از نظر او قدرت قاضیان عدلیه در دوران پیشامدرن نیز یک نیروی سیاسی در برابر قدرت شاه بود. اما باز هم به عقیده وی نیروی قضایی نمی تواند نیروی همیشه در صحنه قدرت اجتماعی را به طور اساسی خنثی کند. زیرا حتی دادگستری مستقل از حکومت (که مونتسکیو برآن تاکید می کرد) عمدتا در مواقعی می تواند عمل کند که شکایتی به آن ارجاع شود در غیر اینصورت امکان مقاومت ندارد.

نقش روزنامه ها

روزنامه ها هم می تواند دربرابر فریب حکمرانان و عقاید کلیشه ای عمومی مقاومت کنند. ولی توکویل توجه ما را به ضعف روزنامه نگاران جلب می کند.روزنامه نگاران هم اسیر “گزینش دلبخواهانه” هستند.یعنی اغلب روزنامه نگاران دنبال سوژه هایی میروند که دوست دارند اتفاق بیفتد. یا به دنبال مصادیقی می گردند که مؤید نظرات مورد علاقه آنان باشد.بقول روشنفکران فرانسوی روزنامه صاحب نفوذی چون “لوموند” سال ها رونق اقتصادی اتحاد جماهیر شوروی را، بدون توجه به حضور همه جایی وحشتناک توتالیتاریانیسم، به خواننده فرانسوی القا می کرد و دل مردم را می برد. بنابراین با توجه به چهار نکته مذکور این سوال پیش می آید پس آن داروی شفابخشی که توکویل برای علاج خطر مردم سواری در جامعه دموکراتیک آزادمنش تشخیص داده چیست که در جامعه دموکراتیک استبدادی فرانسه کمیاب بود؟

داروی شفابخش ایمان مذهبی

داروی شفابخش را باید در مقاومت “فرد” در جامعه جدید جستجو کرد، اما نه هر نوع “فردی”. از نظر او افراد خاصی می‌توانند در برابر خطرات قدرت اجتماعی و مردم سواری مقاومت کنند آنها پیوریتن ها یا بورژواهای مذهبی در آمریکای نیمه دوم قرن ۱۹ هستند. این افراد تعدادشان در آمریکا بیشتر از فرانسه دوران توکویل بود و به همین جهت آمریکا، شاهد دموکراسی آزادمنش و فرانسه شاهد دموکراسی استبدادی بود. در اینجا منظور توکویل را از فرد خاص بیشتر باید روشن کرد.

او معتقد است افراد در شرایط عادی فرق بین آنچه که “حقیقی” است با آنچه که “عمومی” است ( و از ناحیه جامعه القا می‌شود) می‌ فهمند. لذا فرد می‌تواند تحمیق و اسیر نشود و “دلش می‌خواهد آزاد بماند”. همین که فرد می تواند آثار سوءقدرت اجتماعی را تشخیص دهد حکایت از آن دارد که وی کاملاً سرسپرده نیست. این ویژگی انتقادی و حرکت با فاصله فرد از جمع و این روح آزادگی نکته ای است که در فرایند جامعه پذیری افراد در جامعه باید مورد توجه قرارگیرد و آموزش های مذهبی نقش محوری دراین فرآیند دارند.

تاکید بر یقین های اخلاقی و آموزش های ادیان

توکویل فرد فرهیخته ای است که به هیچ دستگاه فکری و اصولی جزمی دل نمی بندد ولی بر”یقین های اخلاقی” که ریشه در آموزش های ادیان الهی دارد، تاکید فراوانی می‌کند. او شأن احکام توصیفی و تبیینی “بودن” امور را از شأن احکام اخلاقی “چگونه بودن” امور جدا می‌کند. به بیان دیگر او متفکری است که در تشریح امور جامعه احکام توصیفی را با احکام تجویزی و اخلاقی مخلوط نمی‌کند. ولی او به جد معتقد است که “چگونه بودن” جزو مسوولیت های فردی است و این مسوولیت های فردی وقتی متعهدانه و مسوولانه انجام می‌گیرد که فرد به ارزش‌های واقعی (مثل حقیقت جویی و احترام به دیگری) اعتقاد داشته باشد. ارزش‌هایی که ادیان الهی مبلغ آن هستند.

او می‌گوید استبداد جمعی به ایمان مذهبی نیاز ندارد، (تنها به مقداری ترس نیازدارد) بلکه آزادی به یقین های اخلاقی و دینی نیاز دارد. زیرا دموکراسی آزادمنش متکی بر افراد و شهروندانی است که مسوولانه و اخلاقی عمل می کنند و افرادی بی حس و بی مسوولیت نیستند که اگر چنین باشند مستحق سواری دادنند.

از این رو، توکویل آشکارا روشنفکران فرانسه را به باد انتقاد می گیرد و می‌گوید این روشنفکران نقد نهادهای کلیسا را در دوران مدرن تا نفی ایمان مذهبی افراد به پیش برده اند. لذا دموکراسی فرانسوی از “ایمان مذهبی” و از مسوولیت شناسی فردی و از تعهد اخلاقی شهروندی محروم است. به بیان دیگر جامعه دموکراتیک و برابری خواه فرانسه در شرایط کم بودن تعداد افراد اخلاقی و مسوول، نظام سیاسی دموکراتیک استبدادی را تولید می کند.

o گروه موضوعی ← علوم اجتماعی
o نظریه پرداز ← آلکسی دوتوکویل
o تاریخ ارایه ← قرن ۱۹ میلادی

نوشته نظریه جامعه شناسی کلاسیک دوتوکویل اولین بار در بنیاد بین المللی تئوری ها و دکترین ها. پدیدار شد.

عکس سلفی

mmd — Wed, 22 Apr 2020 11:32:09 +0000

با توجه به شیوع عکس های سلفی و برخی اتفاقات خطرناکی که به دلیل تلاش برای گرفتن این عکس ها رخ داده است، جنبه های گوناگون و دلایل گرایش به عکس های سلفی بررسی شده است و از منظر روان شناسی نیز رابطه آن با خودشیفتگی بررسی و مشخص شد که گرایش به سلفی با خود شیفتگی ارتباط دارد.

در ماه فوریه، گردشگران آرژانتینی در اطراف یک بچه دلفین می‌چرخیدند تا با آن عکس سلفی بگیرند. حیوانِ در معرض خطر قرار گرفته در اثر استرس و خستگی مفرط جان داد.

سپس در اوایل ماه مارس، یک قو، بعد از اینکه یک توریست او را از رودخانه ای در مقدونیه به خاطر یک عکس سلفی بیرون کشیده بود جان داد.

در حالی که مرگ هر دوی این حیوانات باعث عصبانیت گسترده ای شده بود، مردمِ بیشتری جان خود را برای گرفتن یک سلفیِ فوق العاده به خطر انداختند. در سال ۲۰۱۵، مقامات روسی حتی کمپینی راه اندازی کردند که هشدار می داد: “یک سلفی باحال، می تواند به اندازه جان شما گران تمام شود”.

یک عکس سلفی می تواند به اندازه جان شما تمام شود

دلیل؟ پلیس تخمین زده است حدود ۱۰۰ نفر از روس‌ها به دلیل تلاش برای گرفتن سلفی های متهورانه یا عکس از خودشان در موقعیت های خطرناک جان خود را از دست داده اند و یا مجروح شده اند. مانند زنی که توسط اسلحه مجروح شد (نجات پیدا کرد)، دو مرد که در هنگام نگه داشتن نارنجک منفجر شدند (نجات پیدا نکردند) و یا مردمی که در بالای قطارهای در حال حرکت عکس می اندازند.

همچنین ارتفاعات نیز سبب مرگ و میر سلفی شده اند. یک توریست لهستانی در سویل، اسپانیا، در حالی که برای گرفتن عکس سلفی تلاش می کرد، از بالای پل پرتاب شد و جان باخت. در ماه می ۲۰۱۴ یک خلبان سسنا، در حالی که می خواست سلفی بگیرد کنترل هواپیمای خود را از دست داد و خود و مسافرانش را به کشتن داد.

قرار دادن شخص در راه های آسیب زننده تنها راهی نیست که وسواس سلفی سبب مرگ شده است. یک مرد نوجوان- که گفته می شود از اختلال بدشکلی بدن رنج می برد- بعد از صرف هزاران ساعت برای گرفتن یک سلفی ایده آل، خودکشی کرد.

سلفی و اتهام خودشیفتگی

معمولاً مردمی که زیاد سلفی پست می‌کنند، هدف اتهامات خودشیفتگی قرار می گیرند. ولی با شبکه های اجتماعی مانند اسنپ چت (Snapchat) که روز به روز مشهورتر می شوند، سلفی ها بیشتر و بیشتر می شوند.

پس اینجا چه اتفاقی می افتد؟ چه چیزی در مورد تصاویر خودگرفت (self-portrait ) وجود دارد که تشدید کننده شکلی از ارتباط است؟ و چرا از نظر روان شناسی، ممکن است فردی خود را وادار کند که زندگی خود و سایرین را به خطر بیندازد؟ (شامل حیوانات).

در حالی که هیچگونه پاسخ واضحی وجود ندارد، من به عنوان یک روان شناس این سوالات – و این پدیده خاص قرن ۲۱- را برای اکتشافات بیتشر ارزشمند می دانم.

مختصری از تاریخ سلفی

یک عکاس آمریکایی، رابرت کورنلیوس، اولین فردی بوده که عکس سلفی انداخته است. در سال ۱۸۳۹، کورنلیوس که یکی از دوربین های اولیه را استفاده می کرد، دوربین را تنظیم کرد و جلوی آن دوید.

در دسترس بودن بیشتر دوربین های اتومات در قرن ۲۰ منجر به افزایش عکس های خودگرفت شد، که یکی از مشهورترین روش های آن ایستادن جلوی آینه است.

تکنولوژی سلفی با اختراع موبایل های دوربین دار جهش بزرگی پیدا کرد، که مقدمه ای بود برای اختراع چوب سلفی که برای مدتی کوتاه وجود آن باعث خوشحالی بود: تایم آن را یکی از بهترین ۲۵ اختراع ۲۰۱۴ نام گذاری کرد. ولی منتقدان به سرعت به آن لقب عصای خودشیفتگی دادند و این چوب ها اکنون در بسیاری از موزه ها و پارک ها ، مانند والت دیزنی ممنوع هستند.

علی رغم انتقادات پیرامون عکس های سلفی، شهرت آنها افزایش می یابد.

تعداد قطعی برای آن وجود ندارد، لکن به صورت تقریبی روزانه یک میلیون تا ۹۳ میلیون پست سلفی فقط بر روی دستگاه های اندروید وجود دارد.

بیشتر دیوانگان سلفی جوان هستند

یک نظر سنجی پیو در سال ۲۰۱۴ نشان داد تعداد صحیح هرچه که باشد، بیشتر دیوانگانِ سلفی جوان هستند. در حالی که ۵۵% از جوانان هزاره جدید سلفی های خود را در شبکه های اجتماعی منتشر می کنند، فقط ۳۳% از جمعیت مربوط به متولدین سال های ۱۹۲۰ تا ۱۹۴۵، حتی می دانند که سلفی چیست.

یک گزارش انگلیسی در همین سال نشان می دهد زنان جوانتر فعالیت بیشتری در گرفتن سلفی دارند، و در هفته حدود ۵ ساعت وقت صرف عکس های سلفی می کنند. بزرگترین دلیل آن چیست؟ خوش قیافه بودن. ولی دلایل دیگری مانند برانگیختن حس حسادت سایرین و پشیمان کردن جفت خیانتکار نیز از دیگر دلایل هستند.

تقویت کننده اعتماد به نفس یا وسیله خودشیفتگی؟

برخی افراد سلفی را به عوان یک رشد مثبت می بینند.

پاملا روتلج (Pamela Rutledge) استاد روان شناسی، معتقد است آنها می توانند مردم عادی را خوشحال کنند. و آندرا لتمندی، روان شناسی در یو سی ال ای معتقد است سلفی ها به جوانان اجازه می دهند تا وضعیت و حال خود را بیان کنند و تجربیات مهم خود را شریک شوند.

برخی معتقدند که سلفی ها می توانند با نشان دادن به دیگران که فرد چقدر “با حال” است، اعتماد به نفس را تقویت کنند و همچنین می توانند خاطرات مهم را نگهداری کنند.

هنوز هم تعداد زیادی نکات منفی در رابطه با سلفی وجود دارد. در حالی که سلفی ها گاهی به عنوان وسیله ای برای افزایش قدرت تمجید می شوند، یک پژوهش اروپایی نشان داد که زمانی که صرف نگاه کردن به سلفی های رسانه های جمعی می شود با تصور بد از بدن در میان زنان جوان در ارتباط است.

علت یا نتیجه خودشیفتگی

جدای از همه مسائلی که در ارتباط با جراحات، مرگ و میرها و بی سلیقگی ها در مورد سلفی وجود دارد، آنها به عنوان علت یا نتیجه خودشیفتگی تلقی می شوند.

پیتر گری (Peter Gray) نویسنده روان شناسی امروز، خودشیفتگی را به این صورت تعریف می کند: تصویر مغرورانه از خود به همراه بی تفاوتی نسبی نسبت به سایرین.

افراد خودشیفته مهارت های خود را بیش از حد ارزیابی می کنند و به انتقادات با عصبانیت پاسخ می دهند. همچنین آنها بیشتر قلدری می کنند و کمتر به دیگران کمک می کنند. گری می گوید پژوهشی از دانش آموزان کالج نشان می دهد که این رفتار امروزه نسبت به ۳۰ سال گذشته بسیار شایع شده است.

آیا سلفی و خودشیفتگی همبستگی دارند؟

گوندولین سایدمن، روان شناس می گوید که رابطه ای وجود دارد. او دو پژوهش را ذکر می کند که شیوع سلفی های فیس بوک را در نمونه ای از ۱۰۰۰ نفر بررسی می کند.

مردهای این نمونه که تعداد بیشتری عکس سلفی می گذاشتند، نشانه های بیشتری از خودشیفتگی داشتند. در میان پاسخ دهندگان خانم، تعداد پست های سلفی به زیرمجموعه ای از خودشیفتگی به نام “طلب تحسین” مرتبط بود که به این صورت تعریف می شود: ” مستحق دانستن خود برای وضعیت خاص یا امتیاز و احساس برتری نسبت به دیگران”.

و در آخر: مشخص شد که سلفی و خودشیفتگی با هم در ارتباط هستند.

چگونه ما در مقابل دیگران قرار می گیریم؟

به نظر می رسد که سلفی ها شیوه نسل جدید برای بیان خود هستند.

روان شناسانی که بر روی مفهوم خود کار می کنند، دریافتند که تصور ما از خود و اینکه چگونه آن را تخمین می زنیم به وسیله دو شرط فیلتر می شود: باور (ادعاهایی که من درباره خودم دارم چقدر معتبر است) و سودمندی (ادعاهایی که درباره خودم دارم چقدر جذاب، هنرمندانه و خواستنی است).

در این رابطه، سلفی یک وسیله کامل است: راه آسانی است برای ارائه اثبات یک زندگی هیجان انگیز، استعداد و توانایی فوق العاده، تجربیات خاص، زیبایی شخصی و جذابیت.

من به عنوان یک روان شناس دریافتم که نه تنها مهم است که بپرسیم چرا افراد سلفی پست می کنند ، بلکه باید بپرسیم چرا افراد به خود زحمت می دهند تا این پست ها را ببینند.

شواهد نشان می دهد که مردم به سادگی دوست دارند که چهره ها را ببینند. سلفی ها توجه و تعاریف بیشتری نسبت به هر عکس دیگری جلب می کنند. و دوستان و همسالان ما گرفتن سلفی را با پسندیدن ” likes” و سایر روش های تایید در رسانه های اجتماعی تقویت می کنند.

نظریه مقایسه اجتماعی

یک توجیه برای اینکه چرا افراد به دیدن سلفی ها کشش دارند، چارچوبی روان شناسانه به نام نظریه مقایسه اجتماعی است.

مبتکر این نظریه، لئون فستینگر (Leon Festinger)، مطرح کرد که مردم یک کشش ذاتی به ارزیابی خود در مقایسه با دیگران دارند. این کار انجام می شود تا احساسمان را نسبت به خود بهتر کنیم (خود افزایی)، خود را ارزیابی کنیم (خود ارزیابی)، ثابت کنیم که ما دقیقا همان هستیم که فکر می کنیم هستیم (خود تاییدی) و بهتر شدن از آنچه هستیم (خود اصلاحی).

این فهرستی است از انگیزه هایی که مثبت به نظر می رسد. ولی متاسفانه واقعیت تا این اندازه خوش بینانه نیست.افرادی که سلفی های بیشتری پست می کنند، از کسانی که این کار را نمی کنند عزت نفس کمتری دارند.

به صورت خلاصه، سلفی ها توجه را جلب می کنند، که به نظر می رسد خوب باشد، ولی تصادف ماشین هم همین کار را انجام می دهد.

تاییدی که از “لایک ها” و تعاریف مثبت در شبکه های اجتماعی می آید برای تنهایی، جدابودن و عدم امنیت است.

با این تفاسیر، با وجود این شواهد ( به همراه مرگ افراد و حیوانات)، در رابطه با این دیوانگی چیز کمی برای خوشحالی وجود دارد.

مایکل وایگلد (Michael Weigold) ، استاد تبلیغات، دانشگاه فلوریدا

نوشته عکس سلفی اولین بار در بنیاد بین المللی تئوری ها و دکترین ها. پدیدار شد.

خطر رفتار پرخطر: مطالعات نشان می‌دهند که رفتار پر خطر، واگیردار است

mmd — Sun, 12 Apr 2020 08:02:40 +0000

خطر رفتار پرخطر؛ مطالعات نشان می‌دهد که رفتارهای پر خطر نیز مانند خندیدن و خمیازه کشیدن واگیردار است. در تحقیقی به افراد فرصت داده شد که در مورد یک مساله مالی ریسک کنند و آنها تقریبا محتاط عمل کردند ولی هنگامی که پذیرش ریسک سایرین را مشاهده کردند، آنها نیز تمایل بیشتری به پذیرش ریسک نشان دادند.

والدین بسیاری از فرزندانشان پرسیده اند: ” اگر دوستانت خودشان را از پل پرتاب کنند، تو هم همان کار را می‌کنی؟”

با وجود اینکه مشخص نیست در تاریخ بشریت، اولین فرزندی که حوصله اش از این عبارت سر رفته چه کسی است، معلوم شد که پدرها و مادرها حق دارند که نگران باشند: بر اساس مطالعات جدید، اطرافیان ما می‌توانند بر روی تصمیماتی که ما در مورد ریسک پذیری می‌گیریم تاثیر گذار باشند.

نتیجه آزمون خطر پذیری در مورد پول

در این پژوهش، محققان رفتار افرادی را که در مورد پول (نه امنیت شخصی) ریسک پذیری کردند مورد تجزیه و تحلیل قرار دادند و دریافتند که پس از مشاهده رفتار خطرپذیری در دیگران، احتمال بیشتری داشت که افراد خودشان هم ریسک پذیر باشند.

شینسوکه سوزوکی (Shinsuke Suzuki ) همکار نویسنده در پژوهش و محقق پسادکترا در علوم اعصاب در دانشگاه فنی کالیفرنیا (Caltech) می‌گوید: ” دانشمندان علوم اجتماعی عبارت “واگیر رفتاری” را در تشریح پدیده ای استفاده می‌کنند که طی آن افراد باورها، عقاید یا حالت احساسی خود را با آنچه که افراد پیرامونشان تجربه کرده اند، تطبیق می‌دهند “.

سوزوکی به وبگاه علمی لایو ساینس (Live Science) گفت: این پژوهش جدید نشان می‌دهد که مردم می‌توانند بر اساس نزدیکی به افرادی که ریسک طلب هستند به رفتار خطرناک گرایش پیدا کنند.

ولی در این پژوهش همچنین مشاهده شد که مردم هنگامی که می‌بینند دیگران نیز همین گونه رفتار می‌کنند، خجالتی و دور از پذیرش ریسک هستند.

سوزوکی گفت: “یافته های ما، در ابتدا ما را در درک این موضوع کمک کرد که چگونه رفتار ریسک پذیر ما می‌تواند از طریق مشاهده سایر عوامل تحت تاثیر قرار بگیرد”.

کسب و کار پر خطر

در این پژوهش، ۲۴ نفر با یک سناریوی قمارگونه مواجه شدند. به آنها ۴ ثانیه زمان داده شد تا تصمیم بگیرند آیا می‌خواهند به یک مساله قطعی- برد قطعی ۱۰ دلار- جواب مثبت بدهند یا شانس خود را برای گرفتن مبلغ بالاتر امتحان کنند.

همچنین از آنها خواسته شد دیگران را که در همین مورد تصمیم می‌گرفتند مشاهده کنند، یا حتی پاسخ فرد دیگری را، بدون اینکه بتوانند نتیجه انتخاب خود را ببینند، پیش بینی کنند (که آیا ممکن است آنها ریسک را بپذیرند یا نه).

دانشمندان دریافتند هنگامی که شرکت کنندگان، انتخاب سایرین را مشاهده نکردند، اکثر آنها محتاطانه رفتار کردند، و احتمال بیشتری داشت که شرط مطمیئن تر را قبول کنند- ۱۰ دلار تضمین شده .

ولی هنگامی که شرکت کنندگان، افراد دیگری را که درگیر رفتار ریسک پذیری بودند مشاهده کردند، با اینکه راهی نبود تا بدانند که این ریسک ها سودی برای آن افراد مورد مشاهده داشته یا نه، آنها نیز احتمال داشت که شرط پرریسک تر را انتخاب کنند.

دانشمندان نتیجه گرفتند: ” یافته های ما نشان می‌دهد هنگامی که شخصی موقعیت این را دارد که به صورت ثابت رفتار خطرناک عوامل دیگر را مشاهده کند، ترجیحات ریسک پذیری خودش می‌تواند مستقیماً تحت تاثیر قرار بگیرد”.

مغز و پذیرش خطر

دانشمندان همچنین فعالیت مغز شرکت کنندگان را بررسی کردند، تا ببینند هنگامی که میزان ریسک پذیری دیگران را می‌دیدند چه اتفاقی برای سطوح عصبی آنها افتاد و همچنین هنگامی که تصمیمات خودشان را می‌گرفتند.

اسکن ها در نقاطی از مغز که با مشاهده و یادگیری مرتبط است فعالیت های عصبی را در هنگام مشاهده دیگران نشان داد. اسکن ها همچنین نشان داد فعالیت در سایر نقاط مغز- هسته دم دار، که با ارزیابی ریسک مرتبط است- پس از اینکه شرکت کنندگان دیدند که دیگران در طلب ریسک هستند تغییر کرد.

نویسنده پژوهش گفت: همچنین، یافته ها نقشه مغزی را نشان داده که چگونه مشاهده ریسک طلب‌ها می‌تواند سبب “سرایت” در مشاهده کنندگان شود و آنها را وا دارد که به همان شیوه ریسک طلبانه رفتار کنند.

رفتار واگیردار

تحقیقات دیگر نشان داد مردم واقعا رفتارهای خاصی را از دیگران “می‌گیرند”.

خنده، مسری تلقی می‌شد، و یک مطالعه در سال ۲۰۰۶ از محققان انگلیسی نشان داد که واقعاً این گونه است، مغز در پاسخ به شنیدن صدای خنده دیگران به ماهیچه های صورت سیگنال می‌دهد. پژوهش‌های دیگر نشان داد خمیازه کشیدن مسری است- به ویژه در میان دوستان- و این در مورد شامپانزه ها و گرگ‌ها نیز صدق می‌کند.

یک تحقیق سال ۲۰۱۳ در ژورنال انجمن سلطنتی ارتباط (Royal Society Interface) نشان داد که دست زدن مثالی از “رفتار مسری” است. یکی از محققان توضیح می‌دهد که رفتارهایی مانند کف زدن پس از یک اجرا چیزی است که فرد به فرد، پیش می‌رود تا جایی که همه سالن تحت تاثیر قرار می‌گیرد”.

سوزوکی با نشان دادن اینکه تصور از خطر می‌تواند با در معرض ترجیحات ریسک دیگران قرار گرفتن، تغییر کند، بیان کرد: این می‌تواند سرنخ‌هایی برای درک الگوی پذیرش ریسک در بازارهای مالی ارایه دهد.

این پژوهش در ۲۱ مارچ در ژورنال Proceedings of the National Academy of Sciences. به چاپ رسیده است.

نوشته خطر رفتار پرخطر: مطالعات نشان می‌دهند که رفتار پر خطر، واگیردار است اولین بار در بنیاد بین المللی تئوری ها و دکترین ها. پدیدار شد.